हादराव फालांगियारिफोरखौ थुलुंगा होनो थाखाय GOI नि गुबुन गुबुन मिनिस्ट्रिनि दारै गोबां अनजिमानि हाबाफारि आखायाव लादों, जेराव आइजोफोनि थोंजोङै बाहागो लानाय आरो फोरमायनानै होनायनि थाखाय जुनिया बेबसथा दारै आरो बिसोनि थाखाय दिहुनथायखौ जोथोन लानाय जादों। Start up भारत हाबाफारि Start up भारत हाबाफारिया फ्रेबुवारि 2016 माइथायाव बेखेवनाय जादोंमोन आरो बे समावहाय बुहुमनि थामथि देरसिन start-up ecosystem जादोंमोन, जाय हादराव start-up नि थाखाय हेफाजाबारि आबहावा होनो थाखाय आखाय हमथानो होनाय, रांखान्थि हेफाजाब, गोसो दुंहोग्रा, दारिमिन-आरिमु लोगोआरि होनाय जादोंमोन। मोनसे जोथोनै गोदानथि आरो start-up रैखा खालामना गोख्रों आबावहा थिखोनो आयदा फारिनि थाखाय 10,000 कौथि रांनि मोनसे करपाच फाण्ड थि खालामनानै होदों। करपाच फाण्डनि 10% बाहागोआ आइजोफोरनि लामा दिथिगिरि start-up नि थाखाय थिनानै दोनखानाय। बे गोदानथि start-up नि दावगा होनो थाखाय मोनसे आबावहाखौ गोहोनां खालामनायाव एबा गुबुन महर होनायाव खामानि मावगोन, जायना साख्रि सोरजिनायाव आरो जौगाखांनायनि थाखाय समाजआरि सोलामनायाव गोबां उन फिथाइ मोनगोन। गोबां मोनथि बावनो, बेयाव थु। गिबि मन्थ्रि साख्रि फोलेर हाबाफारि (PMEGP) गिबि मन्थ्रि साख्रि फोलेर हाबाफारि (PMEGP) साख्रि फोलेर हाबाफारि। खादि आरो गामियारि दारिमिनारि समिटि नि दारै KVIC नि दैदेनगिरि, रायजो खादि आरो गामियारि दारिमिननारि बर्ड (KVIBs), जिल्ला दारिमिनारि मिरु आरो बेंक जों लोगोसे नदेल एजिनसिनि महराव मावफुंनाय जागोन बिथांखिखौ। बे MSME खौ जौगा होनो आरो थुबुर खालामनो आरो गामियारि आरो नोगोरारि ओनसोलफोराव साख्रि सोरजि होनो थाखाय बाखिजों सोमोनदो गोनां अनसुंथाय बिथांखि। गोदान साहसनि खामानि गायसनो थाखाय, आइजोफोरखौ लाफानानै, असाधारन हारिनि थाखाय हाबाफारियाव अनसुंथायखौ समानै नोगोरारि ओनसोल आरो गामियारि ओनसोलफाव 25% आरो 35%, बयनिबो थाखोनि थाखाय निजिनि ओनसोलफोराव 15% आरो 25% नि रुजुनानै। गोबां मोनथि बावनो, बेयाव थु। उदिम साखि MSME नि मिनिस्ट्री समाजआरि अन्याय आखुनि जेंनाखौ बोस्रांनो थाखाय खम-खरसा दिहुनो आरो खामानिनि सोरगिदिं गिदिंआरि फालांगियारि नमुनायग्रा समाजआरि फालांगियारि सुबुंखौ जोथोनै फेदेरनो थाखाय मोनसे गौथुम Udyam Sakhi जागायदोंमोन। आइजो फालांगियारिफोरनि थाखाय उदियाम शाकती परतेल जोबोद फिसा, फिसा आरो गेजेराव फालांगि मिनिस्ट्रिया मोनसे खामानिखौ दैदेनदोंमोन, बुहुमनां आइजोफोरनि सान 2018 माइथायाव मोनाबिलि समाव मावफुंदोंमोन, खम खरसाजोंनो दिहुनदों आरो मावदों गासैबो गिदिंनायाव समाजिक फालांगियारिफोरखौ थुलुंगा होनो थाखाय फालांगियारिफोरनि महर दिनथिनो थाखाय जागायदोंमोन। बेयाव आदार जगायनो खमावबो 8 मिलइयन भारतआरि आइजोफोर आरो गुबुन फालांगियारिफोराबो जुरियो, लुनोयो आरो फालांगिखौ जौगा होयो आरो फालांगिनि बिथांखिखौ थियारि खालामदों, बिदै गनायनि सुबिदा, फोरोंथाय हाबाफारि, बोसोनगिरि होनो, हाथायनि जखाखौ सुनो सुबिदा बायदि बायदि थाखाय हेफाजाब होदों। बिथांखिनि सिङाव गोबांसिन खरसाखौ 25 लिक रां थोजासे होदोंमोन (10 लाक रां खरसा गुदि बिथांखि खामानि थाखाय )। पर्टेलखौ सोलिबायथानो गावनि न’नि इनजुरनि बायहारायाव आइजोफोरनि नायबिजिरनायाव सोलायनाय लाबोनायाव बाहागो लाफायो। आइजोफोरनि साहसनि खामानिनि रांखान्थि मोनथाय आरो आइजोफोरनि Start-up बेयो रोंगौथि जौगाखांहोनाय आरो फालांगियारिफोर सिनिस्ट्रिनि मोनसे दैदेननाय आरो आइजोफोरनि जोबोद फिसा फालांगियारि फोरनि थाखाय गोदान फालांगि जागायनो आरो दा सोलिबायथोनो साहसनि खामानिखौ बाराय होनो थाखाय बिदै गनो आरो खारथायखौ बांहोनो हाबाफारि खालामदोंमोन। दा, बे बिथांखिया आसाम, राजस्थान आरो तेलेंगाना रायजोआव मावफुंदों। Stand up भारत बिथांखि MSME पलिचिनि बाहागोआव, आइजोफोरनि फालांगियारियाव दाहारनि सुबिदानि थाखाय 5 एप्रिल 2016 माइथायाव हाबाफारिखौ मावफुंदोंमोन, जायफोरा थांखिजों मोनसे बेंकनि गेजेरजों खमावबो सासे आइजो फालांगियारिया 1 लाक रां निफ्राय 1 कौति रां सिम दाहार रांखौ खालामना होदोंमोन। बे बिथांखिनि सिङाव लाफादों हारसिंनङै साहसनि खामानियाव, केपितेलखौ राननांगोन आरो दबथायनानै खुनथियाव 51% आ आइजोफोरनि थाखाय जानांगोन। बे बिथांखियाव SC/ST आरो आइजोफोर फालांगियारिफोरखौल’ नोजोर होदों। गोरलै आरो फिसा फालांगि (CGTMSE) नि थाखाय क्रेडिट गेरएन्टी फाण्ड ट्रास्ट फिसा दारिमिनारि जौगाखांनाय भारतनि बेंक आरो गोरलै, फिसा आरो गेजेरनि फालांगिखौ मिनिस्ट्रिया गोरलै आरो फिसा फालांगि खोन्दोयाव साखाथि-फाखाथिखौ उदां दाहारखौ मोनथाव नो थाखाय बिथांखि मावफुंदोंमोन। दा सोलिबाय थानाय आरो गोदान मोननैबो फालांगिया बे बिथांखिनि सिङाव जाथावगोन। जायनि थाखाय गोरलै आरो फिसा फालांगिनि थाखाय क्रेडिट गेरएन्टी फाण्ड ट्रास्ट (CGTMSE) नामनि मोनसे ट्रास्ट फसंथानदोंमोन, गोरलै आरो फिसा फालांगिफोरनि थाखाय क्रेडिट गेरएन्टी फाण्ड बिथांखिखौ मावफुंनो थाखाय दाहार लाथग्रा गुन गोनांफोरा 200 लाक रां सिमाव दाहारनि सुबिदाखौ मोननो हायो, जगाज खालामनानै होयो बिसोरनो बारायबावनायखौ साखाथि-फाखाथि रैखाथि एबा थामथि दोलोया जामिन जानालासिनो बिथांखिया थांना थायो। आइजोफोरनि दारै खामानियाव बाहायना आरो/ एबा गावनिनो गोरलै आरो फिसा फालांगिफोरनि थाखाय गेरएन्टीनि गोसारथाया 80% , 50 लाक रां सिम दाहारनि थाखाय सुबिदाया। गोरोन्थिनि जाहोनाव, ट्रास्ट दाहार होग्रा गौथुमा 200 लाक रां सिम दाहारनि सुबिदानि थाखाय दाहारनि सुबिदाखौ सुतआव बिबांखौ 75% सिमाव दाबि थिक खालामो। गोरलै आरो फिसा फालांगि- फालो जौगाखांनाय हाबाफारि गोरलै, फिसा आरो गेजेरारि फालांगि मिनिस्ट्रि हानजा, भारत सरकारा फालो जौगांखानायनि नोजोर नाजावनानै लादोंमोन बेनि गाहाय थांखियानो जादों गोरलै आरो फिसा फालांगि आरो बिसोरनि दिहुनथायखौ बाराय होनाय आरो जुजिलायहोनाय नङाबा आदब आरो गुनखौ हादराव जमा खालामनाय। मोनसे फालोआ मोनसे मोनथि जानाय साबजाथावनि सिङाव जाथाव मोनसे जायगा आरो जेराव फालांगि जायो, मोनथि जानाय जायगा एबा मोनसे मुलाम्फा गोनां ओनसोल जेराव समान दिहुनथाइ, एखे रोखोमनि दिहुनथाय, जाफुहोग्रा दिहुनथाइ बैफोर सुबिदाफोरा बयनिबो देहायारि बिथा जों जयै लोगो जायो आरो बैफोर बिसोरनो साधार जुजिनायाव हेफाजाब खालामो। बे बिथांखिनि थांखिया बयनिबो जेंना जेरै आरोंदायारि गोनोखोयाव दावगानाय, रोंगौथि आरो गुन, हाथाय ओंखारनाय बायदि बायदिखौ बिबुंसार होनो MSE नि दिदोमथि आरो जौगानायाव मदद होनाय, गाव सुंथा हान्जा, खौवसेयै महर होनायनि गेजेरजों न’ लुनाय हानाय गोहो, बयनिबो सुबिदानि मिरुनि गायसननाय (आनजाद नायनाय, फोरोंथाइ, गोथां बेसाद दोनग्रा गुदाम न’, बोहैथि सिकितसा, दिहुनथाय फारिखान्थिखौ फुरा खालामनाय बायदि बायदिनि थाखाय) गासैबो हाबाफारियाव आइफोरा गावनो फालांगिखौ असाधारनै गनाय होयो। आइजोफोरनि थाखाय Mudra Yojana बिथांखि बे बिथांखिखौ भारत सरकारनि गेजेरजों मावफुंदोंमोन जाय गाव हारसिंनो आइजोफोरा गोदान मोनसे फिसा साहसनि खामानि आरो फालांगि खालामनो लुबैयो जेरै- beauty parlous, tailoring units, tuition centers बायदि बायदि खुलिनो थाखाय जागायदोंमोन, गुबुन मोनसे आइजोफोरनि मावनो लुबैनाया हान्जायै मोनसे खैफोर रुजुना लानानै जयै जुरिनाय। दाहार लानायनि थाखाय जायखि जाया साखाथि-फाखाथिनि रैखाथि गैया आरो बेयाव 50,000 निफ्राय 10 लाक सिम थाखाय गासै बिबांखौ लानाय जायो। हाथाय खलामनाय मददनि सिङाव गोरलै आरो फिसा साहसनि खामानिनि थाखाय जौगाखांहोनायनि सिङाव आइजोफोरनि थाखाय दिनथिफुंनाय आइजो फालांगियारिफोरखौ बुहुमनांङै दिनथिफुंनायाव बाहागो लानो थाखाय थुलुंगा खालामनो थाखाय माखासे राहा जेरै- दिनथिफुंनायाव उदां लांदां जायगा, सासे आइजो थानदैनि थाखाय रांखान्थि थाखो बार फेयार आरो 1500 रां सिमाव शिपिं खरसानि रांखौ होफिन जायो। बेंकनिफ्राय रांखान्थियारि बिथांखि होनाय गोबां बेंकफोरा हार सुत, साखाथि-फाखथि रैखाथि बायदि बायदियाव माखासे खाबु होनानै आइजोफोरनि मादाव फालांगियारिफोरखौ मदद होनो थाखाय बिथांखिफोर दं। बे बिखांखिफोरनि फारिलाइफोरखौ गाहायाव होनाय जाबाय: 1. आइजो फालांगियारिफोरनि थाखाय Shri Shakti Package: SBI नि दारै सालायो बिथांखिखौ, फालांगियाव 50% नि बारा बिगोमा आइजोफोरखौ खाबु होदों आरो 5 रां लाक सिम दाहार लानायनि थाखाय जेबो रैखाथि गैया लासिनो 2 लाक रां सिमाव बांसिनाव दाहारखौ 0.05% सुतनि खाबु होदों। 2. Cent Kalyan बिथांखि: गेदेर/ फिसा साहसनि खामानिनि थाखाय गोदान फालांगियारि आरो गावखौनो गाव थिसननाय आइजोफोरनि थाखाय सेनट्रेल बेंक भारतनि बिथांखि। जेबो साखाथि-फाखाथि रैखाथि गैया लासैनो 1 कौति रां सिम दाहार लानाय बिथांखि। 3. Mahila Udyam Nidhi बिथांखि: पानजाब निशनेल बेंक आरो SIDBI नि दारै आइजो साहसनि खामानियाव फजनो गोदान फिसा मान हेफाजाब होनो थाखाय 10 लाक रां सिमाव दाहारखौ 10 बोसोरसिमाव सुख फिननो होदों। आइजो फालांगियारिफोरखौ समानै मदद होनाय जादों आरो आइजो फालांगियारिफोरनो जायखि जाया साखाथि-फाखाथियाव गैया लासैनो रैखाथिखौ 1 कौति रां सिमाव दाहार लानायखौ होदों। माखासे मुं फोरा जाबाय- Oriental Mahila Vikas Yojana बिथांखिनि दारै Oriental Bank of Commerce, Bhartiya Mahila Bank Business Loan, Dena Shakti बिथांखिनि दारै Dena Bank, Udyogini बिथांखिनि दारै पानजाब आरो सिनधि बेंक बायदि बायदि। Source : National Commission for Women